Sabriye DALMIŞ(Okul Rehber Öğretmeni)

Tüm anne babalar çocuklarının akıllı, sağlıklı ve başarılı olmasını beklerler. Aile, engelli çocuğun doğumuyla, karmaşık bir psikolojinin içine girer. Ne yapacağını, kimden yardım alacağını, nereye başvuracağını ve en önemlisi engelli bir çocukla nasıl yaşayacağını bilememenin sıkıntısını yaşar. Engelli bir çocuğun aileye katılımı sonrası ailelerin tepkilerinin biçimi ve yoğunluğu aynı olmamakla birlikte, genel olarak şu tepkiler gözlenir:

1-ŞOK VE İNKAR

Ailelerde gözlenen ilk tepki, şok ve duruma inanmamadır. Aile engelli bir çocuğu olduğunu kabul edememekte

ve bu gerçekten kaçma eğilimi göstererek çocuğun normal olduğunu kanıtlamaya çalışır.

2-KIZGINLIK

Bu tepkiyi gösteren aileler “neden başımıza böyle bir olay geldi, neden biz?”sorularını sorarlar. Kızgınlık duygularını, tanıyı koyan uzmana, normal çocuğu olan ailelere yansıtabilirler. Bu tür tepki veren ailelerde anne babanın birbirini suçlaması, evlilik ve aile ilişkilerinin zedelenmesine sebep olmaktadır.

3-UZLAŞMA

Aile bu aşamada tüm imkanlarını seferber ederek onunda normal çocuklar gibi olabileceğini umut eder .Tüm enerjisini, zamanını ve olanaklarını engelli çocuğu için harcar.

4-ACI

Bu aşamada aile harcadığı tüm çabalara karşın çocuğu normale dönmeyince, farklı özelliklere sahip bir çocuğu olduğunu kabullenmeye başlar. Engelli bir çocuğu olduğu gerçeğinin farkına varan aile acı çekmekte hatta depresyona girmektedir.

5-KABUL

Bu aşamaya ulaşabilen anne babalar, çocuklarını olduğu gibi kabul etmeye, onu ailenin bir ferdi gibi görmeye hazırdır. Bu aşamada duruma uyum sağlama amaç ve hedeflerin, çocuğun farklı olduğu gerçeğinden hareketle yeniden düzenlenmesini gerektiren bir süreçtir.

Engelli bir bireye sahip her aile bu aşamalardan geçer. Her aşamada Geçen süre engelin tipine ve şiddetine, kendi sosyal çevresinden ve uzmanlardan aldığı desteğe bağlı olarak değişmektedir. Ancak her ailenin en son aşama olan kabul aşamasına ulaşabileceğini söylemek güçtür. Bu nedenle uzman yardımı almak önemlidir. Rehberlik ve Araştırma Merkezleri ve Özürlüler Merkezleri bu konularda ailelere uzman desteği sunmaktadır.